سه شنبه,۳۰ آبان, ۱۳۹۶ | ۳۱ : ۰۳
خانه / آب / اوپک آبی، از رویا تا واقعیت
۱۳۹۵/۱۰/۰۸

اوپک آبی، از رویا تا واقعیت

اوپک آبی، از رویا تا واقعیت

اینکه تا کی منابع آبی باقی خواهد ماند، بستگی به کارکرد انسان ها خواهد داشت. همیشه این مسئله ذهن مرا مشغول کرده بود که آیا در آینده نزدیک اوپک آبی رخ خواهد داد یا خیر؟ نام اختصاری اوپک (OPEC)، یک کارتل بین‌المللی نفتی است که متشکل از کشورهای صادر کنندهٔ نفت می باشد که با هدف محافظت از منافع خود تاسیس گشت. اوپک آبی هم واژه نام آشنایی است که در آینده نزدیک با آن مواجه خواهیم شد.

هدف اصلی اوپک نفتی، آنچنان که در اساسنامه بیان شده، به این شرح است: «هماهنگی و یکپارچه سازی سیاست‌های نفت کشورهای عضو و تعیین بهترین راه برای تامین منافع جمعی یا فردی آنها، طراحی شیوه‌هایی برای تضمین ثبات قیمت نفت در بازار نفت بین‌المللی به منظور از بین بردن نوسانات مضر و غیر ضروری؛ عنایت و توجه ویژه به کشورهای تولید کننده نفت و توجه خاص به ضرورت فراهم کردن درآمد ثابت برای کشورهای تولید کننده نفت؛ تامین نفت کشورهای مصرف کننده به صورت کارآمد، مقرون به صرفه و همیشگی؛ و بازده مناسب و منصفانه برای آنهایی که در صنعت نفت سرمایه گذاری می‌کنند.

سوال اینجاست که آیا در آینده نزدیک منابع آب هم همچون منابع نفتی از سوی کشورهای پرآب به دیگر کشورهای کم آب و یا بی آب صادر می شود یا نه؟! آیا روزی خواهد رسید که با اوپک آبی مواجه شویم؟ آنچه که واقعیت دارد و آنچه که مشاهده می کنیم این است که در آینده نزدیک اوپک آبی ایجاد خواهد شد و کشورهایی عضو آن خواهند بود که امروز به مدیریت منابع آب خود توجه ویژه ای کرده باشند. روزی خواهد رسید که انسان برای پیدا کردن آب همچون گاز و نفت و مشتقات آن در جای جای زمین دست به اکتشاف خواهد زد.

یادمان نرفته که معاون دفتر برنامه ریزی کلان آب و آبفا وزارت نیرو گفت: حدود نیمی از منابع آبی زیرزمینی کشور معادل ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد مترمکعب استفاده شده است و این یعنی فاجعه. شاید اگر اوپکی برای حفاظت از منابع آبی در جهان بود، چنین فاجعه هایی در کشورمان اتفاق نمی افتاد، چون حداقل باید پاسخگوی مجامع بین المللی می بودیم. به قول دکتر صادق زیباکلام که گفت: “روزی نوه‌های ما همان‌قدر که درباره مسئله هسته‌ای از ما سؤال می‌کنند، درباره آب هم از ما جواب می‌خواهند.”

خیلی آرام و بدون سر و صدا، تعداد دشت های ممنوعه کشور از ۱۵ دشت در سال ۱۳۴۷، به ۳۲۰ دشت در سال ۱۳۹۳ رسید، در سکوت رسانه ها در ۱۰ سال گذشته به طور متوسط ۴۰ درصد آبدهی منابع آب زیرزمینی کاهش یافت، امّا فریاد بلندی شنیده نشد. چون سفره های زیرزمینی رُبانی برای پاره شدن ندارند. چون سفره های زیرزمینی فریاد نمی زنند‼️ فریادهای خودشان را با فرونشست های متوالی نشان می دهند، با خشک شدن باغات و مزارع که آب خود را مدیون آب های زیرزمینی بوده اند نشان می دهند. این را بدانید که بزودی در دنیا برای ما در خصوص برداشت از منابع آب های زیرزمینی سهمیه تعیین خواهند کرد. و یک اوپک آبی براه خواهد افتاد.

*محسن محمدرضاپورطبری