دوشنبه,۲۹ آبان, ۱۳۹۶ | ۵۹ : ۰۶
خانه / برق / لیتوانی بدنبال منابع متعدد انرژی برای رهایی از غول گازپروم
۱۳۹۴/۰۳/۰۲

لیتوانی بدنبال منابع متعدد انرژی برای رهایی از غول گازپروم

لیتوانی بدنبال منابع متعدد انرژی برای رهایی از غول گازپروم

«ویکتوری» (پیروزی) نام کشتی کوچک است که بین بندر کلایپِدا، درغرب لیتوانی و تانکر عظیم حمل گاز مایع طبیعی موسوم به «ایندپندنس» (استقلال) برای انتقال گاز رفت و آمد می کند. تانکر «استقلال»، پایانه بزرگ گاز طبیعی مایع است. این پایانه، گازی را که از نروژ می آید ذخیره می کند و سپس آن را به شبکه گازرسانی حوزه دریای بالتیک می رساند. این تانکر تازه به لیتوانی رسیده است که مقصد نهاییش است و در لیتوانی خواهد ماند.

به گزارش اژانس خبری انرژی،به نقل از یورو نیوز،پیش از رسیدن تانکر «استقلال»، لیتوانی مجبور بود تمام نیاز خود به گاز طبیعی را از شرکت روسی گازپروم تأمین کند. اینک وضعیت فرق کرده است و لیتوانی توانایی انتخاب دارد.

تاداس ماتولینیوس، مدیر این پایانه حمل گاز طبیعی درباره خودکفایی لیتوانی از شرکت روسی می گوید: «این ترمینال گاز طبیبعی برای اولین بار در تاریخ لیتوانی، امکان تامین گاز از منبع دیگری بجز منبع انحصاری شرکت گازپروم را ایجاد کرده است. گاز طبیعی از لیتوانی به لتونی و از آنجا به استونی جریان دارد. چنین وضعی یک سال پیش قابل تصور نبود.»

اتحادیه اروپا شرکت روسی گازپروم را متهم کرده است که از موقعیت برتر خود در لهستان، جمهوری چک، اسلوواکی، لهستان، بلغارستان، و کشورهای حوزه دریای بالتیک سوء استفاده کرده و گاز را ۴۰ درصد گرانتر از قیمت واقعی به این کشورها فروخته است. شرکت گازپروم این اتهامات را «بی اساس» خوانده است.

بدنبال درخواست لیتوانی، کمیسیون اروپا شروع به بررسی سیاستهای مربوط به قیمتگذاری شرکت گازپروم کرد. چنانچه شرکت گازپروم با اتحادیه اروپا به توافق نرسد، شرکت گازپروم تا ده میلیارد دلار جریمه می شود.

برای رهاندن کشورهای حوزه دریای بالتیک از چنگ شرکت روسی گازپروم، اتحادیه اروپا مشوق همکاری منطقه ای است. به این منظور برنامه ریزی هایی برای ساخت چند خط لوله بین استونی، و فنلاند، لهستان و لیتوانی انجام شده است. همچنین قرار است ظرفیت خط لوله گاز بین لتونی و لیتوانی و ادامه آن از مرکز لیتوانی تا شهر بندری کلایپدا و پایانه گاز مایع طبیعی «استقلال» افزایش یابد.

هدف اتحادیه اروپا از بازاندیشیِ سیاست های مربوط به انرژی، آزاد کردن بازار و «جداکردن» تأمین کنندگان منابع انرژی از کارگردانهای شبکه گازرسانی است: یک شرکت نمی تواند هم صاحب گاز باشد و هم صاحب لوله های گازرسانی. شرکت گازپروم به هیچ وجه این قانون را نمی پسندد.

از سوی دیگر، لیتوانی در حال تکمیل زیرساختهای نوین خود است تا در صورت بروز اختلافات عمده، بتواند گاز را به جای روسیه از نروژ وارد کند.

بر اساس این گزارش،خط لوله بین بندر کلایپیدا و کورشِنای در لیتوانی، تا پایان سال جاری میلادی تکمیل خواهد شد. هزینه نوسازی خط لوله ۱۱۰کیلومتری از کورشنای به کلایپیدا ۶۴ میلیون یورو است که تقریباً نیمی از آن را اتحادیه اروپا می پردازد.

داریوس دودوتیس، کارگر متخصص ساخت لوله درباره این خط لوله می گوید: «خط لوله بزرگ گاز از بین کلایپِدا و کورشنای در حال ساخت است: خط لوله ای جدید و بزرگ برای انتقال گاز طبیعی به لیتوانی از طریق ترمینال جدید گاز مایع طبیعی (استقلال). خط لوله کوچک فعلی پاسخگو نیست و ظرفیت لازم برای انتقال گاز را ندارد.»

این خط لوله اهمیت زیادی دارد چون می تواند بیش از ۸۰ درصد نیاز سه کشور حوزه دریای بالتیک به گاز را تامین کند.

رئیس جمهوری لیتوانی از اقدام کمیسیون اروپا (علیه گازپروم) استقبال کرده و گفته است که دوره باجگیری (سیاسی و اقتصادی)کرملین به پایان خود نزدیک می شود. این درحالی است که سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، این اقدام را تلاشی «غیرقابل قبول» برای عطف قوانین اتحادیه اروپا به ماسبق توصیف کرده است.

روکاس ماسیولیس، وزیر انرژی لیتوانی می گوید: «لیتوانی تصمیم گرفته است برای تأمین برق و گاز مورد نیاز خود سراغ منابع دیگر برود و صددرصد به روسیه وابسته نباشد. البته بدنبال این تصمیم دچار مکافاتش هم شدیم : قیمت گاز برای ما در مقایسه با همسایگانمان بیست درصد بیشتر شد. صحبت میلیاردها یورو است. اتحادیه اروپا باید نشان دهد که مقررات و قوانین، فقط خاص اروپایی ها نیست و شرکتهای کشورهای دیگر، مانند شرکت روسی گازپروم هم ملزم به رعایت آن هستند.»

وابستگی انرژی لیتوانی به روسیه تنها شامل گاز نیست و انرژی برق را هم شامل می شود. روسیه برای استقرار کابل برقی که لیتوانی را به سوئد وصل می کند،مشکلاتی ایجاد کرده است. این در حالی است که مسکو می گوید با این اقدام، فقط قصد داشته است از مناطق مانور نظامیش در دریای بالتیک محافظت می کند.

دولت لیتوانی، در واکنش به این اقدام روسیه سفیر این کشور در لیتوانی را احضار کرد. از سوی دیگر، مراحل نهایی اتصال کابل برق لیتوانی به سوئد که باید تا پایان سال کامل شود، با سرعت بیشتری در حال انجام است. کابل دیگری با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات، لیتوانی را به شبکه لهستان متصل خواهد کرد. در مسکو تأثیر این پروژه ها مانند «برق گرفتگی» است. لیتوانی می خواهد شبکه برقش را به شبکه قاره ای اروپا وصل کنید و روسیه با این اقدامات مخالف است.

دایویس ویربیکاس مدیر عامل شرکت دولتی موسوم به «لیتگرید» که در لیتوانی در حوزه انرژی فعالیت می کند، می گوید: «استراتژی درازمدت کشورهای حوزه دریای بالتیک و لیتوانی هماهنگی با کشورهای قاره اروپاست. فعلا ما هنوز به سیستم برق اتحاد شوروی سابق که بین ۵۰ تا ۷۰ سال پیش طراحی شده، وابسته ایم و باید نه تنها از نظر اقتصادی بلکه از نظر فنی نیز با همسایگانمان در اتحادیه اروپا مرتبط شویم.»

راه دیگر تأمین امنیت منابع انرژی لیتوانی، کاهش مصرف انرژی است، سیاستی که اتحادیه اروپا هم بر آن بسیار تاکید می کند.

در سراسر اتحادیه اروپا برنامه هایی برای نوسازی سیستمهای گرمایشی آغاز شده است. بخش مهمی از هزینه های این طرحها از طریق بانک سرمایه گذاری اروپا تأمین می شود. به این ترتیب مالیاتهایی که از شهروندان لیتوانیایی گرفته شده است صرف عایق کردن مجتمع های مسکونی قدیمی دوران شوروی سابق می شود. قرار است ۱۰۰۰ پروژه نوسازی امسال در سراسر لیتوانی اجرا و تکمیل شود.

بسیاری از لیتوانیایی ها از بازی اِعمال قدرت روسیه در هراسند. اگر روسیه گاز و برق را قطع کند چه می شود؟ باید به دنبال منابع متعدد برای تأمین انرژی بود، تا چراغها روشن بمانند.