سه شنبه,۴ مهر, ۱۳۹۶ | ۲۴ : ۱۲
خانه / نفت / معمایی به نام سرنوشت کارت سوخت!
۱۳۹۴/۰۶/۱۶
از دفاع تمام‌قد زنگنه از سوخت تک‌نرخی تا اصرار جایگاه‌داران برای حذف کارت‌سوخت

معمایی به نام سرنوشت کارت سوخت!

معمایی به نام سرنوشت کارت سوخت!
کارت سوخت

با تک نرخی شدن بنزین، استفاده از کارت سوخت توسط مالکان خودرو برای سوخت گیری به حداقل رسیده و پایان مهلت تعیین شده برای استفاده از سهمیه های ۷۰۰ تومانی ذخیره شده در کارت های سوخت تا پایان آبان ماه، عملا کارت سوخت مالکان خودرو را بایگانی خواهد کرد؛  در این شرایط  در حالی که اتحادیه جایگاه داران سوخت به دنبال حذف کارت سوخت است، دولت حذف کارت سوخت را درست ندانسته و در صدد راهکاری است که انگیزه استفاده از کارت سوخت را افزایش دهد.

به گزارش خبرانرژی، اگرچه مطالعات مربوط به سهمیه بندی بنزین از سال ۸۲ آغاز شده، اما به رغم همه  انتقاداتی که نسبت به اقدامات دولت های نهم و دهم وجود دارد، سهمیه بندی بنزین و راه اندازی سامانه هوشمند سوخت از اقدامات مثبت این دولت بوده که کارشناسان و دست اندرکاران نسبت به آن اذعان دارند و مدیر عامل شرکت پخش فراورده های نفتی نیز بر این باور است که  پروژه کارت هوشمند سوخت بزرگترین پروژه فناوری اطلاعات در منطقه غرب آسیا است. از این رو، این طرح اعتماد به نفس کاملی را در دست اندرکاران صنعت IT ایران به وجود آورد که به واسطه آن می‌توان طرح‌های بزرگی از این دست را اجرا کرد.

اکنون بیش از هشت سال از آغاز به کار سامانه هوشمند سوخت و ارائه بنزین با کارت سوخت در جایگاه ها می گذرد، خرداد ماه ۸۶ بود که بنا شد بنزین فقط و فقط با کارت سوخت درجایگاه ها عرضه شود، در آن زمان دولت اقدام به در نظرگرفتن سهمیه ای مشخص برای خودروهای عمومی و شخصی کرد و دارندگان خودرو پس از اتمام سهمیه موجود در کارت که قیمت آن یارانه ای بود باید از بنزین با نرخ آزاد استفاده می کردند.

در واقع وضعیت بحرانی مصرف سوخت در کشور و قیمت پایین بنزین که منجر به افزایش قاچاق شده بود، باعث شد تا طرح سهمیه بندی بنزیـن آغاز شود، این طرح با اختصاص ۳۶۰ لیتر بنزین برای هر خودرو در هر فصل کلید خورد اما به تدریج و طی چهار سال از سهمیه ماهانه کاسته شد تا اینکه سهمیه بنزین از ابتدای سال ۱۳۸۹ از ۸۰ لیتر در ماه به ۶۰ لیتر کاهش یافت که نتیجه آن افت مصرف روزانه بنزین از ۷۵ میلیون لیتر به ۶۳ میلیون لیتر در روز بود‌.

اما در پی اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها از آذرماه سال ۸۹ قیمت بنزین معمولی از ۱۰۰ به ۴۰۰ تومان و قیمت بنزین معمولی آزاد به ۷۰۰ تومان  افزایش یافت.

از آن پس تا سال ۹۳ تغییری در بهای سوخت ایجاد نشد تا اینکه پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و بعد از اجرای فاز دوم قانون هدفمندسازی  یارانه‌ها از اردیبهشت‌ماه سال ۹۳ قیمت هر لیتر بنزین سهمیه‌ای و آزاد تغییر کرد به گونه ای که هر لیتر بنزین سهمیه‌ای از ۴۰۰ تومان به ۷۰۰ و بنزین آزاد نیز از ۷۰۰ تومان به ۱۰۰۰ تومان افزایش پیدا یافت.

اما در حالی که در نیمه دوم سال گذشته و در زمان تصویب لایحه بودجه سال ۱۳۹۴ هیچ مدیر دولتی تصمیم برای ورود به فاز سوم هدفمندی یارانه ها در سال جاری را تایید نکرد و حتی بارها تاکید شد که در سال ۱۳۹۴ قیمت حامل های انرژی هیچ گونه افزایشی نخواهد داشت اما به هر حال با گذشت دو ماه از سال قیمت حامل های انرژی با افزایش همراه شد. این بار دولت تصمیم به تک نرخی شدن بنزین گرفت و قیمت بنزین معمولی را ۱۰۰۰ و بنزین سوپر را ۱۲۰۰ تومان تعیین کرد.

این اقدام دولت که با هدف از بین بردن فساد در نظام چند نرخی و جلوگیری از سو استفاده های احتمالی و قاچاق سوخت صورت گرفت، موجب شد تا عملا استفاده از کارت های سوخت مالکان خودرو توجیه خود را از دست بدهی تا بخش عمده ای از کارت‌های سوخت بایگانی شود و افراد برای سوخت گیری از کارت جایگاه داران استفاده کنند.

در این راستا اتحادیه جایگاه داران سوخت به دنبال جمع آوری این سامانه بوده و این امر را از دولت خواستار شدند، در این زمینه بیژن حاج محمد رضا، رییس این اتحادیه با بیان اینکه استدلال دولت قبل برای راه‌اندازی این سامانه این بود که دولت هیچ‌گونه آمار تفکیک‌شده‌ای از مصرف سوخت ندارد اما امروز پس از هفت سال دولت به خواسته خود رسیده است و تمام آمارها را در دست دارد، گفته که در حال حاضر نیز تمام جایگاه‌های ما مجهز به سیستم فیلمبرداری خودکار است که تمام عملکرد‌ها را لحظه به لحظه ثبت و ضبط می‌کند و دیگر نیازی به این سامانه نیست.

اصرار جایگاه داران بر جمع آوری کارت های سوخت در حالی صورت گرفته که بنا اعلام مدیرعامل شرکت ملی پخش، اگر طرح سامانه هوشمند سوخت اجرا نمی شد مصرف سوخت از حدود ۷۰ میلیون لیتر در سال ۸۶ اکنون به ۱۴۴ میلیون لیتر می رسید.

اما وزیر نفت کارتهای هوشمند سوخت را ابزار خوبی برای استفاده از اطلاعات آماری دانسته و اعلام کرده که  نمی خواهیم این کارتها حذف شود، ولی با تک نرخی شدن قیمت بنزین انگیزه استفاده از کارتها کم شده است بنابراین باید فکر کنیم چطور انگیزه استفاده از آن از بین نرود.

زنگنه گفته که در حال در بررسی این مسئله هستیم و به راه حلهایی هم رسیده ایم از جمله اینکه کارت سوخت در اختیار جایگاهها را برداریم یا اینکه سهمیه کارت جایگاهها را به سه هزار لیتر برسانیم؛ اما فعلا این موارد برای اجرا نهایی نیست.

وی با بیان این که وظیفه وزارت نفت ارائه راه حل در این باره است تاکید کرده که هیچ چاره ای جز تک رقمی کردن بنزین نداریم زیرا چند نرخی بودن بنزین سبب فساد زیادی شده بود.

حال با توجه به اینکه تک نرخی شدن بنزین تا کنون نتوانسته میزان مصرف این فراورده را کاهش دهد و از سوی دیگر در پی راه‌اندازی سامانه هوشمند سوخت، اطلاعات مربوط به خودروها و موتورسیکلت ها ساماندهی شده و از قاچاق نیز جلوگیری شده است باید دید وزارت نفت چه راهکاری را برای تدوام کار این سامانه ارائه خواهد داد.